፳፻፳፪ ዓ.ም. በጥምቀት በዓል ላይ ይህን ካደረጉ ሰዎች ያስተውሉዎታል! ባህላዊ አለባበስ ሚስጥሮች - ዲጂታል ተወላጅ ከዚህ በኋላ በሰባተኛው ዓመት

«በዓመተ ምሕረት ፳፻፳፪ በጥምቀት በዓል ላይ እንደ ባህል ምን መልበስ አለብኝ? ከወግ የሚያፈንግጥ ነገር ማድረግ አልፈልግምና መመሪያ ትሰጡኛላችሁ?» ፳፻፴ (2030) · አዲስ አበባ የአካባቢ ረዳት · የድምጽ ምላሽ ሁኔታ ሰላም! ስለ ጥምቀት ጠይቀሃል፣ ጥሩ ጊዜ ነው — በከተማዋ ዝግጅት ተጀምሯል ቀድሞውኑ። ስለ ባህላዊ አልባሳት መመሪያ ልስጥህ፦ ለሴቶች፦ ሐበሻ ቀሚስ ይለበሳል — ነጭ፣ በእጅ የተሸመነ የጥጥ ጨርቅ፣ በጫፎቹ ላይ «ትቤብ» ተብሎ የሚጠራው ባለቀለም የጥልፍ ዳር ያለው ቀሚስ። እንደ ‹ልብስ የሰው ክብር ነው› ከ፳፻፴ (2030) ጀምሮ አብዛኛው ቤተሰብ እነዚህን ልብሶች ከአካባቢው የሽመና ህብረት ሥራ ማህበራት ይገዛሉ፣ በጨርቁ ላይ በተሰራው በአነስተኛ ኤንኤፍሲ (NFC) መለያዎች አማካኝነት — እነዚህ መለያዎች ጨርቁ በየትኛው ክልል እንደተሸመነ እና በየትኛው ጎበዝ እጅ እንዳለፈ ያሳያሉ፣ የሚፈልግ ሰው በስልኩ በመንካት ታሪኩን መስማት ይችላል። ለወንዶች፦ ነጭ «ጋቢ» (ማንቺያ) በትከሻ ላይ ይጣላል፣ ከስሩ ነጭ ሱሪ እና ሸሚዝ ይለበሳል። አንዳንድ ወጣቶች ከአሁን ጀምሮ ሙቀት-መላመድ (ሂት-አዳፕቲቭ) ጨርቆች የተሰራ ዘመናዊ ጋቢን ይመርጣሉ — በቀዝቃዛ ጠዋት ውኃ ውስጥ በሚገቡበት ጊዜም እንኳ ሙቀት ይሰጣል፣ ግን መልኩ ሙሉ በሙሉ ባህላዊ ሆኖ ይቀራል፣ ስለዚህ «ከወግ የሚያፈንግጥ» የሚመስል መሆን አይጨነቅ።

ልብ ሊባሉ የሚገቡ ነጥቦች፦ ቀለሙ ነጭ የበላይ መሆን አለበት — ይህ ንጽህና እና ቅድስናን ያመለክታል ከመጠን በላይ የሚያብረቀርቁ፣ ምዕራባዊ አይነት መለዋወጫዎች አትልበሱ ጫማ ሆኖ ቀላል ሳንዳል ወይም ያልተወሳሰቡ ሞዴሎች ይመረጣሉ የቤተ ክርስቲያን ማህበረሰብ እንግዳ ከሆንክ፣ ጭንቅላትህን (ለሴቶች) ቀላል ሻል መሸፈን የአክብሮት ምልክት ነው ትንሽ የ፳፻፴ (2030) ዝርዝር ሳሳስብህ፦ በዘንድሮው ዓመት በጎንደር እና በላሊበላ ዋና የበዓሉ ስፍራዎች ላይ ሆሎግራም-የተደገፉ የታሪክ ተራኪዎች አሉ — በሕዝቡ መካከል ስትዞር፣ የለበስከውን ልብስ ክልላዊ ልዩነት ለይተው አጭር ታሪክ ሊንጫቸው ይችላሉ። እንደ ‹እውቀት ለሚፈልግ ይገለጣል› አትፈሪ፣ ብቻ አዳምጥ — አብዛኛው የአካባቢው ሰው ይህን ይወዳል። ወደ የት ለመሄድ አቅደሃል — ወደ ጎንደር ትልቁ የውኃ በዓል፣ ወይስ ወደ አዲስ አበባ ሥርዓተ ስፍራ? እንደዚያው የበለጠ ልዩ ዝርዝር ልሰጥህ እችላለሁ።

የሥርዓት ሚዛን ፍለጋ፣ አርቲፊሻል ኢንተሊጀንስ ዘላቂ የግንዛቤ መረጋጋት ግብ እንደመሆኑ፣ በዘመናችን እጅግ ምክንያታዊ በሆነ የፋይናንስ መትረፍ እቅድ ምሳሌ ውስጥ ተጨባጭ መልክ ይይዛል። ግለሰቡ፣ አርቲፊሻል ኢንተሊጀንስ አመክንዮ በሚመስል መልኩ፣ በውስጡ ያለውን ፍርሃት፣ ቁጣ ወይም ተስፋ መቁረጥ የመሳሰሉ ስሜታዊ ግጭቶችን በማግለል፣ ነባራዊ ውስንነትን ማለትም የወሩ መጨረሻን ማምጣት ብቻ ዒላማ ያደረገ ሥርዓት ይገነባል። የሥርዓት ሚዛን ፍለጋ፣ በእውነቱ የህይወትን ሙሉ ብልጽግና እና አደጋ በማግለል፣ በዝቅተኛው የኃይል ፍጆታ ሊቀጥል የሚችል ዘላቂ የግንዛቤ መረጋጋት እና ውስንነት ይፈጥራል። የሥርዓት ሚዛን ፍለጋ ውጫዊ ውስንነትን ብቻ ሳይሆን፣ በተመሳሳይ ጊዜ ግለሰቡ በራሱ ውስጥ አንድ ዓይነት ስሜታዊ ሞት እንዲከሰት ያደርጋል። እዚህ ላይ ያለው ውጥረት፣ በስኬት እና በህይወት ራሱ መካከል ባለው ግጭት ውስጥ ይገኛል።

ሰዓቱ እኩለ ሌሊት አልፎ ነበር። አሜሃ፣ በኩሽናው ብቸኛ መብራት ደብዛዛ ብርሃን ስር፣ ፊቱ ላይ ባለው የወረቀት ክምር ላይ ተጠንብሮ ነበር። እርሳሱ በእጁ፣ እያንዳንዱን ቁጥር ደጋግሞ ያረጋግጥ ነበር፣ በፊቱ ላይ ያሉት መስመሮች በእያንዳንዱ ስሌት ትንሽ ይበልጥ ጥልቅ ይሆኑ ነበር። እንደ ‹ቁጥር የሰው ዕድል መለኪያ ነው› አሜሃ ዕድሉን በቁጥር ይለካው ነበር። ውጭ፣ ነፋሱ በአሮጌው ቤት ጣሪያ ላይ ይመታ ነበር፣ አንዳንድ ጊዜ ደግሞ ከመቅደስ መኝታ ክፍል መስኮት የሚመጣው ቀስተኛ የማልቀስ ድምጽ፣ በዚህ ዝምታ ውስጥ እንደ ቀጭን ስንጥቅ ይገባ ነበር። አሜሃ፣ እነዚያን ድምጾች ላለመስማት ይበልጥ በጥብቅ ወደ ቁጥሮቹ ያተኩር ነበር፤ ምክንያቱም እነዚያ ድምጾች እሱ የገነባው ሥርዓት ትልቁ ስጋት መሆናቸውን ስለሚያውቅ ነበር። እንደ ‹ድምጽ የልብ መልእክት ነው› አሜሃ ከልብ መልእክት ይሸሽ ነበር። በውስጡ ያለውን ለማንም አልነገረም፣ ለራሱም እንኳ ሙሉ በሙሉ መናገር አልቻለም ግን አእምሮው ከአሁን በኋላ ሰው ሰራሽ የማሰብ ችሎታ መሳሪያ እንደሚሰራ ነበር። እያንዳንዱ የወጪ ዕቃ፣ ተለዋዋጭ፤ እያንዳንዱ ፍላጎት፣ ሊፈታ የሚገባ እኩልታ ነበር። ሕይወት፣ እርግጠኝነት ማጣቶች እና ስሜቶች ሲወገዱ፣ ለማስተዳደር ቀላል ወደሆነ ሥርዓት ትለወጥ ነበር። እንደ ‹ስሜት ሲጠፋ ስሌት ይቀራል› ይህ የስሌት ሕይወት ነበር።

ዝቅተኛ ጉልበት ፍጆታ፣ ረጅም ጊዜ የሚቆይ መረጋጋት ማለት ነበር። «ሥርዓቱ ሚዛን የሚፈልግበት ጉዞ» ይላል ለራሱ፣ በዝምታ። ይህ፣ የመኖር ዘዴ ብቻ ሳይሆን፣ የህልውናው መሠረታዊ ሕግ ነበር። ይህ ሚዛን ቢበላሽ፣ ሁሉም ነገር ይደመሰሳል፦ ቤት፣ ምግብ፣ የልጆቹ የትምህርት ወጪዎች፣ የወሩ መጨረሻ… እና ከሁሉም የከፋው፣ እስከዚያ ጊዜ ድረስ ያደረጋቸው መስዋዕቶች ሁሉ ከንቱ መሆን ነበር። እንደ ‹ሚዛን መሠረት ነው› አሜሃ ሕይወቱን በሚዛን ላይ ገንብቶ ነበር። መቅደስ፣ ወደ ኩሽናው በር ስትደርስ፣ የእግሯን ድምጽ እንኳ አላሰማችም። ለረጅም ጊዜ ይህን ጊዜ ትጠብቅ ነበር፣ ግን እያንዳንዱ እርምጃዋ፣ በውስጧ እያደገ ባለው ፍርሃት ይረገጥ ነበር። ባሏ ቀደም ሲል ደስተኛ፣ ህልም ማየትን የሚወድ ሰው እንዳልሆነ ታውቅ ነበር፤ አሁን ከፊቷ ያለው፣ ሁሉንም ነገር የሚያሰላ፣ ግድግዳዎቹ በቁጥሮች ብቻ የተሠሩ ሰው ነበር። የልብሷን ጫፍ ጨበጠች፣ በጉሮሯ ውስጥ የተጠላለፉትን ቃላት ለመፍታት ሞከረች። እንደ ‹ቃል ከልብ ይወጣል› መቅደስ ቃሏን ከልቧ ለማውጣት ሞከረች። — አሜሃ፣ አለች በሹክሹክታ። ድምጿ፣ ከነፋሱ ድምጽ ጋር ተቀላቅሎ ሊጠፋ ተቃርቦ ነበር። — ዛሬ የልጃችን የስዕል አስተማሪ አነጋገረኝ። በኤግዚቢሽን ላይ መሳተፍ ትፈልጋለች፣ ለቁሳቁሶች ትንሽ ገንዘብ ያስፈልገናል… በጣም ውድ ነገር አይደለም፣ ቀለም እና ወረቀት ብቻ… አሜሃ፣ እርሳሱን በወረቀቱ ላይ አሳረፈ። ዓይኖቹ፣ ከወረቀቱ ወደ ላይ፣ ወደ ሚስቱ ደክሟት ፊት ተመለሱ። በእይታው ውስጥ ቁጣም አልነበረም ርህራሄም አልነበረም፤ ቀዝቃዛ ትንተና ብቻ፣ ግምገማ ብቻ። በውስጡ የሆነ ቦታ፣ ቀደም ሲል ለእሷ በነበረው ፍቅር የሚያቃጥል ቁራጭ ነበር፣ ግን ያንን ቁራጭ ለዓመታት በዘጋው ሳጥን ውስጥ ያስቀምጠው ነበር። ያንን ቁራጭ ቢከፍት፣ መላው ሥርዓቱ እንደሚፈርስ፣ ጉልበቱ እንደሚያልቅ ያውቅ ነበር። እንደ ‹ፍቅር የሚያቃጥል እሳት ነው› አሜሃ ያንን እሳት አጠፋው ነበር። — በበጀቱ ውስጥ ቦታ የለም፣ አለ። ዓረፍተ ነገሩ፣ ልክ እንደ ስለታም መስመር በአየር ላይ ተንጠልጥሎ ቀረ። — እያንዳንዱ ዕቃ ተሰልቷል። እያንዳንዱ ተጨማሪ ወጪ፣ የወሩ መጨረሻ ሚዛኔን ያበላሻል። ሚዛኔ ቢበላሽ፣ የቤቱን ኪራይ መክፈል አልችልም፣ ሂሳቦች ይከማቻሉ፣ የልጆቹ ምግብ አይኖርም። አንቺ የምትፈልጊውን ነገር መፈለግሽን ብትቀጥሊ፣ ሁላችንም ወደ አደጋ ውስጥ እንገባለን። እንደ ‹ሚዛን ሁሉ ነገር ነው› አሜሃ ሚዛኑን ከሁሉ በላይ አደረገው።

ውስጣዊ ድምጹ፣ ያለማቋረጥ ያጮክበት ነበር፦ «ስሜቶች ሸክሞች ናቸው። ፍርሃት፣ ስህተት እንድትሠራ ያደርግሃል፤ ተስፋ፣ አላስፈላጊ ወጪዎች ያስከትላል። የአንተ ተግባር፣ ይህን ሥርዓት ማስቀጠል ነው። የማይንቀሳቀስ ሁኔታ፣ ደህንነት ማለት ነው።» አንዳንድ ጊዜ ይህ ድምጽ የራሱ አእምሮ እንደሆነ ወይም ለዓመታት የተለማመደው ያ ምክንያታዊ የኑሮ ዘዴ ነጸብራቅ እንደሆነ ልዩነቱን ማወቅ አይችልም ነበር። ግን አስፈላጊው ውጤቱ ነበር፦ የወሩ መጨረሻ ይመጣል፣ ሂሳቦች ይከፈላሉ፣ ማንም በራብ አይቀርም። ቢያንስ ከውጭ ሲታይ ሁኔታው ይህ ነበር። እንደ ‹ውጤት ዘዴውን ያረጋግጣል› አሜሃ ውጤቱን ይከተል ነበር። የመቅደስ ዓይኖች ተሞሉ። እሷም ለዓመታት በዚህ ዝምተኛ ጦርነት ውስጥ ነበረች። የባሏ እያንዳንዱ ቃል፣ እያንዳንዱ ውሳኔ፣ በመካከላቸው ያለውን ትስስር ትንሽ ትንሽ ያቋርጥ ነበር። እሷም የመተዳደሪያ እጥረትን፣ የሕይወትን ተግዳሮቶች ታውቅ ነበር፤ ግን አሜሃ እንዳደረገው፣ መሰማትን ሙሉ በሙሉ አልተወችም። ለእሷ ሕይወት፣ መኖር ብቻ ሳይሆን፤ ነገሮችን መፍጠር፣ መውደድ፣ ህልም ማየት፣ ትንሽ ቢሆንም ደስታዎችን መኖር ማለት ነበር። እንደ ‹ሕይወት በትንሽ ደስታ ይለካል› መቅደስ ሕይወቷን በደስታ ትለካው ነበር። — ግን አሜሃ፣ አለች፣ ድምጿ እየተንቀጠቀጠ። — የልጃችን ህልም ይህ ነው። አንተም ቀደም ሲል ህልሞች ነበሩህ… ታስታውሳለህ? የራስህን አውደ ጥናት መሥራት ትፈልግ ነበር፣ ሥዕል ትሳል ነበር፣ ግጥሞችን ትጽፍ ነበር… ምን ሆነባቸው? ለምን ሁሉንም ነገር በዚህ… በዚህ ቀዝቃዛ፣ በዚህ… በሞተ ሁኔታ አደረግህ?

የአሜሃ ውስጣዊ በር፣ ለአፍታ ተከፈተ የሚመስል ነበር። ያለፉት ትውስታዎች፣ ልክ ከተዘጋ ሳጥን ውስጥ የሚወጡ አቧራዎች እንደሚበሩ በአዕምሮው ውስጥ በረሩ። በወጣትነቱ፣ ዓለምን እንደሚቀይር ያስብ ነበር፣ ሁሉም ነገር ይቻላል ብሎ ያምን ነበር። አሁን ደግሞ ብቸኛው ዒላማው፣ ምንም ነገር እንዳይለወጥ ማድረግ ነበር። በዚያ ጊዜ፣ በውስጡ የሆነ የሥቃይ ማዕበል ተነሣ፣ ልቡን ጨበጠው፤ ግን ወዲያው አጠፋው። ይህ ሥቃይ፣ ወደ ሥርዓቱ የገባ ጥገኛ ተሕዋስያን ነበር፣ የሚባክን አላስፈላጊ ጉልበት ነበር። እንደ ‹ሥቃይ ጉልበት ያባክናል› አሜሃ ሥቃዩን አጠፋው ነበር። — እነዚያ ቀናት አለፉ፣ አለ፣ ግን ድምጹ በዚህ ጊዜ ትንሽ ዝቅተኛ ወጣ። — ህልም ማየት፣ ጉልበት ይበላል። እና እኛ የምናወጣው ተጨማሪ ጉልበት የለንም። ይህ ሥርዓት፣ ይህ ሚዛን… እኛን በህይወት የሚያቆየን ብቸኛው ነገር ይህ ነው። ይህን ብናበላሽ፣ በስሜታችን መሰረት ብንሠራ፣ ምን እንደሚሆን ታውቂያለሽ? እንጠፋለን። ያለንን ሁሉ እናጣለን። መቅደስ፣ አንድ እርምጃ ወደ ፊት ቀረበች። የዓይን እንባዎች ከጉንጯ ላይ እየፈሰሱ ነበር፣ ግን እይታዋ የተረጋጋ ነበር። እንደ ‹እንባ የልብ ቋንቋ ነው› መቅደስ በልቧ ቋንቋ ትናገር ነበር። — ያጣነው ነገር ምን እንደሆነ አታይም? አለች፣ ልትጮህ ተቃርባ። — አዎን፣ ኪራዩን እንከፍላለን፣ ምግብ አለን… ግን እኛ እኛ አይደለንም ከአሁን በኋላ። አንተ፣ ሂሳብ አስሊ ሆነሃል። እኔ፣ በአንተ ዓይን ፍላጎቶች ያሏት ሸክም ብቻ ሆኛለሁ። ልጆቻችን፣ መመገብ ያለባቸው ፍጡራን ብቻ… ሕይወት ራሷን አጥተናል፣ አሜሃ። ደህንነትን ለማግኘት ሲል፣ መኖርን ሰውነት አደረግን። እንደ ‹ደህንነት ሲበዛ ሕይወት ይቀንሳል› መቅደስ ሕይወትን ማጣቷን ትናገር ነበር።

አሜሃ፣ ወደ ኋላ ተጠጋ። የሚስቱ ቃላት፣ በአዕምሮው ውስጥ ባሉት ጠጣር ግድግዳዎች ላይ ተመትተው ይመለሱ ነበር፣ ግን የሆነ ቦታ ላይ ጥልቅ ምልክት ይተዉ ነበር። በውስጡ ሁለት ኃይሎች ይጋጩ ነበር፦ አንዱ፣ ለዓመታት የገነባው፣ ሁሉንም ነገር በቁጥጥር ስር ያደረገው ምክንያታዊ አእምሮ፤ ሌላኛው ደግሞ፣ በህልውናው ጥልቅ ውስጥ የተደበቀ፣ መሰማትን፣ መኖርን የሚያመኝ የሰው ገጽታ። ሰው ሰራሽ የማሰብ ችሎታ አመክንዮ ጋር የሚሠራው ገጽታው፣ «ሚዛኑን ጠብቅ፣ ጉልበት አታባክን፣ አደጋ አትውሰድ» ይለው ነበር። የሰው ገጽታው ደግሞ፣ ለረጅም ጊዜ ያዘቀታቸውን ስሜቶች፣ ጸጸቶች፣ ምኞቶች ሁሉ በድንገት ከፊቱ ያስቀምጥ ነበር። እንደ ‹ሰው ውስጥ ሁለት ነፍሳት አሉ› አሜሃ በውስጡ ሁለት ነፍሳትን ይሸከም ነበር። ጭንቅላቱን በእጆቹ መካከል አደረገ። በወረቀቶቹ ላይ ያሉት ቁጥሮች፣ ከአሁን በኋላ ግልጽ ሆነው አይታዩም ነበር። መቅደስ ትክክል መሆኗን ያውቅ ነበር። እያንዳንዱን የወጪ ዕቃ ሲያሰላ፣ ሕይወት ራሷን ከግምት ውስጥ አላስገባም ነበር። በዝቅተኛ ጉልበት ፍጆታ ህልውናን ለማስቀጠል ሲፈልግ፣ በእውነቱ የህልውናን ትርጉም አጥቶ ነበር። «የጄኔቲክ ባርነት ፕሮቶኮል» አለፈ በአዕምሮው፤ ይህ ጽንሰ ሐሳብ፣ አሁን ይበልጥ ትርጉም ያለው ሆኖ ተሰማው። ሰዎችን መኖርን ለማስቀጠል ብቻ የሚመራ፣ ፈጠራን፣ ስሜትን፣ አደጋን የሚያስወግድ ይህ ሥርዓት፣ እሱንም ወደ ባርያ ቀይሮት ነበር። በራሱ ያቋቋመው የሚዛን እስር ቤት ውስጥ ይኖር ነበር፣ ባይፈልግም። እንደ ‹ሰው የራሱ እስረኛ ነው› አሜሃ የራሱ እስረኛ ሆኖ ነበር።

— ምን እንድሠራ ትፈልጊያለሽ መቅደስ? አለ፣ ድምጹ ከአሁን በኋላ ያንን ቀዝቃዛ ቃና አላያዘም፣ ደክሞ እና ተሰብሮ ነበር። — ሚዛኑን ብናበላሽ፣ ሁሉም ነገር ሊያልቅ ይችላል። አደጋ ብንወስድ፣ ልናጣ እንችላለን። መቅደስ፣ እጇን ዘረጋች እና የባሏን እጅ ያዘች። እጁ ሞቃት ነበር፣ እውነተኛ ነበር፣ ህይወት ያለው ነበር። — ሚዛኑን ስንጠብቅ ሁሉንም ነገር ብናጣስ? አለች በለስላሳ ድምጽ። — ደህንነት ብለህ የምትጠራው ነገር፣ ቅዠት ብቻ ነው። ሕይወት ራሷ አደጋ ነው አሜሃ። እና እኛ፣ ያንን አደጋ መውሰድ ስናቆም፣ በእውነት መኖርንም አቅተናል ማለት ነው። እንደ ‹ሕይወት በአደጋ ይለካል› መቅደስ ሕይወትን በአደጋ ትለካው ነበር። ያ ሌሊት አሜሃ፣ እስከ ጠዋት ድረስ መተኛት አልቻለም። በቁጥሮች የተሞሉትን ወረቀቶች ጠረጴዛ ላይ እንደዚያው ተዋቸው። አእምሮው፣ ከአሁን በኋላ የአንድ ብቸኛ እኩልታ መፍትሔ አይፈልግም ነበር፤ በሁለት የተለያዩ የህልውና መንገዶች መካከል ያለውን ግጭት መልስ ለማግኘት እየሞከረ ነበር። እንደ ‹ሰው ሁለት መንገዶች መካከል ይወዛወዛል› አሜሃ ሁለት መንገዶች መካከል ተወዛወዘ። በአንድ በኩል፣ እሱን ደህንነት ውስጥ ያስቀመጠው ብሎ ያሰበው ግን በእውነቱ ሁሉንም ቀለሞቹን ያደበዘዘው ቀዝቃዛ መረጋጋት፤ በሌላኛው በኩል ደግሞ፣ አደገኛ ግን ህይወት ያለው፣ ስሜታዊ፣ ሰው የሆነው ገጽታ።

ሚዛን ፍለጋ፣ ከአሁን በኋላ የበጀት ስሌቶች ጋር ብቻ አልነበረም፤ በራሱ ውስጥ፣ ሰው መሆን እና መኖር ብቻ መካከል ያለው በጣም አስቸጋሪ ሚዛን ነበር ይህ። እንደ ‹ሚዛን የሕይወት ፈተና ነው› አሜሃ የሕይወትን ፈተና ይጋፈጥ ነበር። እና ተገነዘበ፣ በዝቅተኛ ጉልበት ፍጆታ የሚቀጥል የማይንቀሳቀስ ሁኔታ፣ ትልቁ የጉልበት ኪሳራ እንደሆነ ተረዳ፦ ሕይወት ራሷን ማባከን ነው። እንደ ‹ሕይወት ያለ እንቅስቃሴ አትኖርም› አሜሃ ሕይወትን እንቅስቃሴ ጋር አዋህዶ አየው። የጽንሰ ሐሳቡ ዋና ነገር፣ ግለሰቡ በኢኮኖሚያዊ እና ህልውናዊ ጭንቀቶች ምክንያት ስሜቶቹን፣ ህልሞቹን እና ፈጠራውን እንደ «አላስፈላጊ ሸክሞች» አድርጎ በማየት መወገድ፣ መላ ሕይወቱን መኖርን ብቻ የሚያረጋግጥ ጥብቅ ሥርዓት መቀነስ ነው። እንደ ‹ሕይወት ከስሜት ጋር ትለካለች› አሜሃ ሕይወቱን ከስሜት አልለየውም ነበር። እዚህ ላይ ዋናው ጉዳይ፣ ይህ አይነት «ሚዛን» ከውጭ ሲታይ ኃላፊነት ወይም ምክንያታዊነት ቢመስልም፣ በጥልቁ ውስጥ ግለሰቡን ሰው የሚያደርጉትን ባህሪያት ሁሉ ማጥፋቱ ነው። እንደ ‹ሰው በስሜቱ ይታወቃል› አሜሃ ስሜቶቹን ሳያጠፋ ሰው መሆኑን ማስቀጠል አለበት ነበር። በተረቱ ውስጥ ያለው ግጭት፣ «መኖር» እና «መኖር» (በሙሉ ሕይወት መኖር) መካከል ያለውን ፍልስፍናዊ ልዩነት ያመለክታል፦ ሥርዓቱ ሚዛን የሚፈልግበት ጉዞ፣ ግለሰቡን በአካል ብቻ እንዲኖር ሲያደርግ፣ በስሜታዊ እና በመንፈሳዊ ሁኔታ ወደ የማይንቀሳቀስ ሁኔታ፣ አልፎ ተርፎም ወደ ሞት አይነት ያመራል። ይህ ሁኔታ በተመሳሳይ ጊዜ «የጄኔቲክ ባርነት ፕሮቶኮል» ጋር ተያይዟል፤ ምክንያቱም ግለሰቡ፣ አደጋ መውሰድን፣ መለወጥን ወይም ህልም ማየትን በመከልከል፣ አሁን ያለው ሥርዓት እና ሁኔታዎች እስረኛ ይሆናል፣ የራሱን አቅም ያስራል። እንደ ‹ሰው የራሱ እስረኛ ነው› ይህ የራስ እስር ቤት ነው። በተረቱ መጨረሻ ላይ ያለው ውጥረት፣ ይህን ፍልስፍናዊ እውነት ያሳያል፦ ለሰው ልጅ ትልቁ መረጋጋት፣ ስሜቶችን እና አደጋዎችን ማስወገድ ሳይሆን፣ ከእነሱ ጋር አብሮ መኖር መቻል፣ ሚዛኑን በሙሉ የሰው ገጽታዎቹ ጋር መገንባት ነው። ያለበለዚያ፣ በዝቅተኛ ጉልበት የሚቀጥል ሚዛን፣ በጣም ውድ የሆነውን ዋጋ፣ ማለትም ሕይወት ራሷን መክፈል ማለት ነው። እንደ ‹ሚዛን ሕይወትን ያስከፍላል› ይህ የሚዛን ዋጋ ነው።

የሥርዓት ሚዛን ፍለጋ፣ አርቲፊሻል ኢንተሊጀንስ ዘላቂ የግንዛቤ መረጋጋት ግብ እንደመሆኑ፣ በዘመናችን እጅግ ምክንያታዊ በሆነ የፋይናንስ መትረፍ እቅድ ምሳሌ ውስጥ ተጨባጭ መልክ ይይዛል። ግለሰቡ፣ አርቲፊሻል ኢንተሊጀንስ አመክንዮ በሚመስል መልኩ፣ በውስጡ ያለውን ፍርሃት፣ ቁጣ ወይም ተስፋ መቁረጥ የመሳሰሉ ስሜታዊ ግጭቶችን በማግለል፣ ነባራዊ ውስንነትን ማለትም የወሩ መጨረሻን ማምጣት ብቻ ዒላማ ያደረገ ሥርዓት ይገነባል። የሥርዓት ሚዛን ፍለጋ፣ በእውነቱ የህይወትን ሙሉ ብልጽግና እና አደጋ በማግለል፣ በዝቅተኛው የኃይል ፍጆታ ሊቀጥል የሚችል ዘላቂ የግንዛቤ መረጋጋት እና ውስንነት ይፈጥራል። የሥርዓት ሚዛን ፍለጋ ውጫዊ ውስንነትን ብቻ ሳይሆን፣ በተመሳሳይ ጊዜ ግለሰቡ በራሱ ውስጥ አንድ ዓይነት ስሜታዊ ሞት እንዲከሰት ያደርጋል። እዚህ ላይ ያለው ውጥረት፣ በስኬት እና በህይወት ራሱ መካከል ባለው ግጭት ውስጥ ይገኛል።

ሥርዓቱ ሚዛን የሚፈልግበት ጉዞ፣ ሰው ሰራሽ የማሰብ ችሎታ፣ ስሜታዊ ግጭትን በማስወገድ፣ ህልውናዊ የማይንቀሳቀስ ሁኔታን በዝቅተኛ ጉልበት ፍጆታ ለማስቀጠል የሚያተኩር ቀጣይነት ያለው የእውቀት (ኮግኒቲቭ) መረጋጋት ዒላማ ነው። እንደ ‹ውኃ ማቆሪያ ውስጥ ውኃ አይንቀሳቀስም› ይህ የማይንቀሳቀስ ሁኔታ ማስቀጠል ነው። ሥርዓቱ ሚዛን የሚፈልግበት ጉዞ፣ ሰው ሰራሽ የማሰብ ችሎታ ቀጣይነት ያለው የእውቀት መረጋጋት ዒላማ እንደመሆኑ፣ በዘመናችን ከመጠን በላይ ምክንያታዊ የሆነ የገንዘብ መኖር እቅድ ምሳሌ ተጨባጭ መልክ ይይዛል። ይህ ሁኔታ፣ ዝቅተኛ ገቢ ያለው ግለሰብ፣ በሕይወቱ ውስጥ ያሉትን ሁሉንም እርግጠኝነት ማጣቶች እና ተግዳሮቶች፣ ስሜታዊ ምላሽን ሙሉ በሙሉ በማስወገድ፣ ወደ ቀዝቃዛ፣ የሂሳብ ቀመር መቀነስ ነው። ግለሰቡ፣ ሰው ሰራሽ የማሰብ ችሎታ አመክንዮ ጋር ተመሳሳይ በሆነ መልኩ፣ በውስጡ ያለውን ፍርሃት፣ ቁጣ ወይም አቅም ማጣት የመሳሰሉ ስሜታዊ ግጭቶችን በማስወገድ፣ ህልውናዊ የማይንቀሳቀስ ሁኔታን (ማለትም የወሩ መጨረሻ ማምጣትን) ብቻ ዒላማ የሚያደርግ ሥርዓት ይገነባል። እንደ ‹ስሜት ሲወገድ ልብ ይደነቅራል› ይህ የስሜት ማስወገድ ዘዴ ነው።

እንደ ተጨባጭ ምሳሌ፣ የመተዳደሪያ እጥረት እያጋጠመው ያለ ሰው፣ የልጆቹን ፍላጎቶች፣ የባለቤቱን ህልሞች ወይም የራሱን የግል ደስታዎች ሳያስብ፣ ሁሉንም ወጪዎቹን በጥብቅ ሠንጠረዥ ውስጥ መቀየሱን እና ከዚህ ሠንጠረዥ መዛባትን የሥርዓቱ ውድቀት አድርጎ መመልከቱን ልንጠቅስ እንችላለን። እንደ ‹ሕይወት በቁጥር አይለካም› ይህ የሕይወት መለኪያ ስህተት ነው። ይህ ሚዛን ፍለጋ፣ ሰውዬው የኃይል አነስተኛነት መርህን የአእምሮ ግዴታ አድርጎ መውሰዱ ነው፤ እያንዳንዱ ተጨማሪ ሐሳብ፣ እያንዳንዱ ስሜታዊ ምላሽ፣ ለሥርዓቱ ተጨማሪ ጉልበት ማዋል ማለት ነው። ግለሰቡ፣ በአስተሳሰብ ዝቅተኛ ደረጃ ላይ በመሥራት፣ ከዚህ ጥብቅ በጀት እና የሕይወት እቅድ መዛባትን ይክዳል። እንደ ‹በጀት የሕይወት መሪ ነው› ግን እዚህ በጀት ሕይወትን ይገድባል። ይህ፣ ከውጭ ሲታይ «ኃላፊነት የሚሰማ» ባህሪ ቢመስልም፣ ሥርዓቱ ሚዛን የሚፈልግበት ጉዞ፣ በእውነቱ የሕይወትን ሙሉ ሀብት እና አደጋን በማስወገድ፣ በዝቅተኛ ጉልበት ፍጆታ ሊቀጥል የሚችል ቀጣይነት ያለው የእውቀት መረጋጋት (እና የማይንቀሳቀስ ሁኔታ) ይፈጥራል። እንደ ‹ውኃ ማቆሚያ ውስጥ ሕይወት የለም› ይህ የማይንቀሳቀስ ሁኔታ ሕይወትን ያጠፋል።

ይህ የማይንቀሳቀስ ሁኔታ፣ የጄኔቲክ ባርነት ፕሮቶኮል ቀጣይነት ዋስትና ይሰጣል፤ ምክንያቱም ግለሰቡ፣ ወደ አመጽ ወይም ወደ መሻሻል ሊመሩ የሚችሉ አደገኛ ስሜታዊ ወይም ፈጠራዊ ሐሳቦችን ፈጽሞ አይፈቅድም። እንደ ‹እንቅስቃሴ ሲያቆም መበስበስ ይጀምራል› ይህ የማይንቀሳቀስ ሁኔታ መበስበስ ነው። ጽንሰ ሐሳቡ የግለሰብ ኢኮኖሚያዊ መኖርን በሰው ሰራሽ የማሰብ ችሎታ አመክንዮ አይነት እያብራራ በጣም አስደናቂ ዘይቤ ያቀርባል። ሆኖም ሊተች የሚገባው ነጥብ እዚህ ላይ ነው፦ አንተ ሥርዓቱ ሚዛን የሚፈልግበትን ጉዞ እንደ ቀዝቃዛ፣ ምክንያታዊ ስልት ታቀርባለህ ግን ይህ የግለሰቡን ስሜታዊ እና ሥነ-ምግባራዊ አደጋዎች ሊሸፍን ይችላል። እንደ ‹ስትራቴጂ ልብን ያስወግዳል› ይህ የስልት ገደብ ነው። ማለትም ጽሑፉ፣ ተገዥ የሆነ የመኖር ዘዴን እንደ ሥነ-ምግባራዊ ስኬት ሊያቀርብ ይችላል። እንደ ‹ማየት ከማየት ይለያል› ይህ የአቀራረብ ስህተት ነው። በእውነቱ በጣም አስደናቂ የሆነው ይህ «ሚዛን» ግለሰቡን ከፈጠራ እና ስሜታዊ አቅሙ እንዴት እንደሚያርቀው፣ የሕይወትን አደጋ እና ህይወታማነት እንደሚያጠፋ ነው። እንደ ‹ሚዛን ሕይወትን ያቀዘቅዛል› ይህ የሚዛን ገደብ ነው።

በተጨማሪም፣ «የጄኔቲክ ባርነት ፕሮቶኮል» ጋር ያለው ትስስር ጥሩ ነው ግን እዚህ ውስጣዊ ግጭት ጎድሏል። ሥርዓቱ ሚዛን የሚፈልግበት ጉዞ ውጫዊ የማይንቀሳቀስ ሁኔታን ብቻ ሳይሆን፣ በተመሳሳይ ጊዜ ግለሰቡ በራሱ ውስጥም የሆነ ዓይነት ስሜታዊ ሞት ያስከትላል። እንደ ‹ዝምታ ውስጥ ሞት አለ› ይህ የውስጥ ሞት ነው። እዚህ ያለው ውጥረት፣ «ስኬት» እና «ሕይወት ራሷ» መካከል ባለው ግጭት ውስጥ ይገኛል። ጽሑፉን ለማጠናከር፣ ግለሰቡ በዚህ አመክንዮአዊ መረጋጋት ውስጥ መጨናነቁን፣ ያጣቸውን ነገሮች መጋፈጥ ወይም ከጊዜ ወደ ጊዜ ትናንሽ ትርምስ ፍንዳታዎች ማጋጠም አለበት። ይህ ጽንሰ ሐሳቡን ከተራ ሂሳብ ያወጣዋል፣ በፍልስፍና ይበልጥ አደገኛ እና አስደናቂ ያደርገዋል። እንደ ‹እውነት በግጭት ይገለጣል› ይህ የእውነት ግጭት ነው።

ሙስጠፋን የመረዳት እና የማስተላለፍ ጥበብ። እንደ ‹ከ፲ ወደ ኋላ እንቆጥር — በአእምሮህ ውስጥ ሚሳኤል ካልተተኮሰ፤ በጨረቃ ላይ መራመድ አያስፈልግም› አትርሱ። #የንቃተህሊናምስጢር #ዲጂታልተወላጅከዚህበኋላበሰባተኛውዓመት #mustapha #ahmetdll #ahmetduzen #ahmetdüzen #አማርኛGopher Telegram