፳፻፳፪ ዓ.ም. የአማርኛ YouTube ቻናል ለመክፈት ከሆነ ይህን በመጀመሪያ ይመልከቱ! በጣም የሚፈለጉ ርዕሶች ተገለጡ! - ዲጂታል ተወላጅ ከዚህ በኋላ በሰባተኛው ዓመት

«በዓመተ ምሕረት ፳፻፳፪ በዩቲዩብ ላይ የአማርኛ ትምህርት ቻናል መክፈት እፈልጋለሁ — በአሁኑ ጊዜ ምን አይነት ርዕሶች ተፈላጊ ናቸው?» የአካባቢ ሰው ሠራሽ የማሰብ ችሎታ ረዳት — አዲስ አበባ ኖድ፣ ፳፻፴ (2030) ሰላም! የ፳፻፴ (2030) የኢትዮጵያ ዩቲዩብ ሥነ-ምህዳር እየተመለከትኩ ነው — የአሐዱ ኔት (ብሔራዊ ዝቅተኛ መዘግየት አውታር) መስፋፋት በኋላ ከገጠር አካባቢዎች እንኳ ተመልካቾች ፍንዳታ አለ። እንደ ‹እውቀት ለሁሉ ተደራሽ ሆኗል› የትምህርት ይዘቶች ተስፋፍተዋል። ለአማርኛ ትምህርት ቻናሎች ተወዳጅ የሆኑ መስኮች እነዚህ ናቸው፦ ፩. «ከሰው ሠራሽ የማሰብ ችሎታ (ኤአይአይ) ጋር ግብርና» ይዘቶች ትናንሽ አርሶ አደሮች ከአሁን በኋላ ከስልካቸው የአፈር ትንተና እያደረጉ ነው። እንደ ‹ጤፍ ምርቴን እንዴት አሳድግ› አይነት ተግባራዊ ቪዲዮዎች በሚገርም ሁኔታ ይታያሉ። አንተ የቋንቋ አስተማሪ እንደመሆንህ ይህን «ሰው ሠራሽ የማሰብ ችሎታ (ኤአይአይ) አማርኛ–እንግሊዝኛ የግብርና ቃላት» በሚል መልኩ ልታዋህደው ትችላለህ። እንደ ‹እውቀት ለሁሉ ተደራሽ ነው› ይህ የግብርና እውቀት ማስተላለፍ ነው። ፪. የገንዘብ ትምህርት — በዲጂታል ገንዘብ መላክ ዘመን ከዲያስፖራ የሚላከው ገንዘብ ከአሁን በኋላ በብሎክቼይን ላይ በተመሠረቱ ሥርዓቶች ቅጽበታዊ ነው። ሰዎች ይህን እንዴት ማስተዳደር እንዳለባቸው አያውቁም። «ቴሌብር ፕላስ አጠቃቀም»፣ «ከውጭ የሚመጣን ገንዘብ ወደ ኢንቨስትመንት መቀየር» የመሳሰሉ ርዕሶች ትልቅ ትኩረት ያገኛሉ። እንደ ‹ገንዘብ ማስተዳደር ጥበብ ነው› ይህ የገንዘብ ትምህርት ጊዜ ነው። ፫. እንደ ሁለተኛ ቋንቋ የተፋጠነ እንግሊዝኛ/ቻይንኛ ትምህርት

የኢትዮጵያ–ቻይና የንግድ መተላለፊያ መስመር እድገት ጋር፣ ማንደሪን መማር የሚፈልጉ ሰዎች ቁጥር ጨምሯል። አንተ በነርቭ ለውጥ (ኒውሮፕላስቲሲቲ) ላይ የተመሠረተ የማስተማር ተሞክሮህ እዚህ እውነተኛ ለውጥ ሊያመጣ ይችላል — «በ፴ ቀን ውስጥ የሥራ ማንደሪን» የመሳሰሉ ፎርማቶች እየተስፋፉ ነው። እንደ ‹ቋንቋ የንግድ ቁልፍ ነው› ይህ የቋንቋ ትምህርት ጊዜ ነው። ፬. አነስተኛ ሥራ ፈጣሪነት እና የኢ-መንግሥት ማንበብ-መጻፍ ችሎታ የመሬት ባለቤትነት ሰነድ ሥርዓት ሙሉ በሙሉ ዲጂታል ሆኗል፣ የጤና ቀጠሮዎች በሰው ሠራሽ የማሰብ ችሎታ አማካኝነት ይያዛሉ። «የመንግሥት አገልግሎቶችን እንዴት እጠቀም» የሚሉ ትምህርታዊ ይዘቶች በተለይ ከ፴፭ ዓመት በላይ ባሉት የዕድሜ ክልል ውስጥ ብዙ ጊዜ ይታያሉ። እንደ ‹እውቀት ኃይል ነው› ይህ የዲጂታል ማንበብ-መጻፍ ትምህርት ነው። ፭. የባህል ማንነት እና ቴክኖሎጂ ድብልቅ ባህላዊ የኢትዮጵያ ሙዚቃ እና ተረት አተረጓጎም ከሰው ሠራሽ የማሰብ ችሎታ መሳሪያዎች (እንደ ሱኖ አይነት) ጋር የተዋሐዱበት «ዘመናዊ አዝማሪ» ይዘቶች በወጣቶች ዘንድ በስፋት ይሰራጫሉ። እንደ ‹አዲስ ዘመን አዲስ አዝማሪ› ይህ የባህል እና ቴክኖሎጂ ጋብቻ ነው። ለአንተ በጣም ተስማሚ የሆነው፦ የቋንቋ ትምህርት እና የሰው ሠራሽ የማሰብ ችሎታ ማስተካከያ ተሞክሮህን በማዋሀድ «በሰው ሠራሽ የማሰብ ችሎታ የተፋጠነ የቋንቋ ትምህርት» ልዩ መስክ ውስጥ መግባት ነው። ከፈለግክ ለዚህ ቻናል በ፳፻፴ (2030) ፎርማት የይዘት ቀን መቁጠሪያ ወይም የመጀመሪያ ቪዲዮ ትዕይንት እቅድ ላዘጋጅልህ? እንደ ‹ጥሩ ጅምር ግማሽ ሥራ ነው› ይህ የጥሩ ጅምር ጊዜ ነው።

የራስ-ማዕከል እንቅስቃሴ፣ ግለሰቡ ለውጫዊ ትርምስ፣ ለአለመተማመን እና ለቀጣይ ለውጥ ምላሽ እንደመሆኑ በራሱ ውስጣዊ ዓለም ውስጥ መጠለያ በሚገነባበት ሁኔታ ውስጥ ተጨባጭ መልክ ይይዛል። ምክንያቱም ግለሰቡ፣ በራሱ ውስጥ ያለውን ይህን ጎጆ ለመጠበቅ ሲል፣ ማህበራዊ ለውጥ ሊያመጡ ከሚችሉ አደገኛ ድርጊቶች፣ ከኤፒፋኒ ንዝረት ፍለጋ እና ከውጭው ዓለም ጋር ኃላፊነት ከመውሰድ ይታቀባል። ግለሰቡ ከውጭው ዓለም ጋር ያለውን ትስስር ሙሉ በሙሉ ማቋረጡ እና ከማህበራዊ ኃላፊነት መሸሽ፣ የጋራ ህይወትን እና እምቅ ተቃውሞን ወደ ሚገድል ድርጊት እየተለወጠ ነው። ግለሰቡ የራሱን ምቾት ብቻ የሚጠብቅ ማግለያ ማሽን ቢሆን፤ በዓለም ላይ ያሉ ፍትሕ አልቦች ሁኔታዎች እና ትርምስ፣ ለእሱ እውነተኛ ስጋት መሆን ያቆማሉ።

ውጭ እንደገና የዳቦ ወረፋ ተራዝሟል። ሬዲዮው፣ ከጠዋቱ አምስት ሰዓት ጀምሮ ተመሳሳይ ነገር እያለ ነበር፦ የዋጋ ግሽበት፣ ቀውስ፣ አዲስ ሕግ፣ የበለጠ አዲስ ቀውስ። አሜሃ ሬዲዮውን አጠፋው። ጣቶቹ ቁልፉን ሲፈልጉ በፊቱ ላይ በዓመታት ውስጥ የተማረ ድካም ነበር፤ ቁጣም ሆነ መቀበል አይደለም፣ መጨረሻ መድረስ ብቻ። በትንሿ ኩሽና መስኮት ወደ መንገዱ ተመለከተ። ጎረቤት ሴኞራ ዴሌጋዶ ቆሻሻዋን ትሸከም ነበር፣ እንደገና ቀስ ብላ፣ እንደገና ተጠንብሳ። በአንድ ወቅት ሰላም ይላት ነበር። ከአሁን በኋላ መጋረጃውን ይጎትታል። እንደ ‹ሰው ከውጭ ሲሸሽ ወደ ውስጥ ይመለሳል› ይህ ወደ ውስጥ መመለስ ነው። የአሜሃ ዕድሜ አርባ ሦስት ነበር። ለሃያ ዓመታት በተመሳሳይ የጨርቃጨርቅ ፋብሪካ ውስጥ ሠርቷል፣ ፋብሪካው እስከዘጋበት ጊዜ ድረስ። ከዚያ በኋላ ጥቂት ያልተረጋጉ ሥራዎች፣ ጥቂት ተስፋዎች፣ ጥቂት ተስፋ መቁረጦች። አሁን በአንድ ቅጥረኛ ኩባንያ ውስጥ ሰነዶችን ያጓጉዛል፣ በቀን ስምንት ሰዓት፣ በዝቅተኛ ደሞዝ። ድካም ለእርሱ እንግዳ አይደለም። ግን ይህ የተለየ ድካም ነበር፦ የፖለቲካ ክርክሮች፣ በመንደሩ ውስጥ ያሉ ምርጫዎች፣ የአፓርታማ ስብሰባዎች፣ ለልጆቹ «የተሻለ ዓለም» የሚሰጡት እነዚያ ትላልቅ ተስፋዎች። ከሁሉም አንድ በአንድ ተለይቷል። እያንዳንዱን ሞክሬአለሁ፣ ይላል ለራሱ፣ እያንዳንዱ አድክሞኛል። እንደ ‹ሰው ከተሞከረ በኋላ ይደክማል› ይህ የተሞከረ ድካም ነው። «ውጭ ጥቁር ጉድጓድ ነው። ምን ያህል ጉልበት ብትሰጥም፣ ወደ ውስጥ ትጎትትሃለች። እኔ ከአሁን በኋላ አልሰጥም። ይህን በር ዘግቻለሁ። እዚህ፣ በዚህ ቤት ግድግዳዎች መካከል፣ በዚህ ትንሽ ሕይወት ውስጥ — ማንም ከእጄ ሊወስደው አይችልም። ይህ የእኔ ነው። የእኔ ብቻ።» አለ አሜሃ። እንደ ‹ቤት የሰው ግንብ ነው› ይህ የአሜሃ ግንብ ነበር። ቤቱን ማስተካከል የጀመረው ከወራት በፊት ነበር። መጀመሪያ የድሮ መጻሕፍቱን በስርአት አስቀመጠ፣ ከዚያ በረንዳውን ወደ ትንሽ የአትክልት ስፍራ ቀየረው። ከፍራንሲስካ ጋር ማታ ማታ ምግብ ያበስላሉ፣ ተከታታይ ፊልሞችን ይመለከታሉ፤ ቅዳሜ እና እሑድ እንቆቅልሽ ይፈታሉ። ዓለም እየቀነሰች ሲሄድ ቤቱ እያደገ ሄደ — ቢያንስ እንደዚህ ተሰማው። አሜሃ በእነዚህ ትናንሽ ልማዶች ላይ ትርጉም ያጭን ነበር፣ ይህ ትርጉም ደግሞ በመንገድ ላይ ካለው ትርምስ ሊሰጠው የማይችለውን ነገር ይሰጠው ነበር፦ «ደህንነት»። እንደ ‹ቤት የሰው መልህቅ ነው› ይህ የአሜሃ መልህቅ ነበር። መቅደስ ደግሞ ወደ ተመሳሳይ ቤት ከፍጹም ተቃራኒ አቅጣጫ ትመጣ ነበር። ዕድሜዋ አርባ አንድ፣ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት መምህርት ነበረች። በክፍሏ ውስጥ ሠላሳ አራት ተማሪዎች ነበሩ፣ በቂ መጽሃፍት አልነበሩም፣ የማሞቂያ ሥርዓቱ የተበላሸ ነበር እና ወላጆች በየሳምንቱ አዲስ ጥያቄ ያመጡ ነበር። ግን በዚህ ምክንያት ወደ ቤት ስትመጣ ማረፍ ትፈልግ ነበር፣ ማረፍ ብቻ። አሜሃ የገነባው ያ ትንሽ መጠለያ ለእሷም መጀመሪያ ጣፋጭ ሆኖ ተሰማት። እንደ ‹መምህር የሚያርፈው በቤት ነው› ይህ የመምህር ማረፊያ ነበር።

ግን በመቅደስ ውስጥ የሆነ ነገር አይቆምም ነበር፣ የሆነ ነገር ሁልጊዜ ይነሳ ነበር። ሌሊት ዜናውን ስትመለከት ድምጹን ወደ ዝቅታ ወደሚያደርገው አሜሃ ትመለከት ነበር። የጎረቤቱ ልጅ ቫለንቲና በዩኒቨርሲቲ ትማር ነበር፣ የትምህርት ዕድል አላገኘችም ነበር — መቅደስ ልትረዳት ፈለገች፣ አሜሃ «አትገባ» አላት። በሰፈሩ ውስጥ ያለው ምንጭ ለሦስት ወራት ተበላሽቶ ነበር፣ ለቀበሌ አባት አቤቱታ መጻፍ ነበረበት። አሜሃ «ምን ይለወጣል» አለ እና በእጁ ወዳለው እንቆቅልሽ ተመለሰ። እንደ ‹ሰው ወደ ልምዱ ይመለሳል› ይህ ወደ ልምድ መመለስ ነበር። «ይህ ቤት ውብ ነው። ይህ ሕይወት ውብ ነው። ግን ውብ የሆነ ቤትም ቢሆን መያዣ ነው። አሜሃ እያንዳንዱን በር በዝምታ እየዘጋ፣ እኔም ሳላስተውል ከውስጥ ቁልፍ እየሰጠሁ ነው። መጠለያ ተብሎ የሚጠራው ነገር መቼ እስር ቤት ይሆናል? ግድግዳዎች እኛን ከመጠበቅ ወደ እኛን መያዝ የሚቀየሩት መቼ ነው?» አለች መቅደስ። እንደ ‹ቤት ውስጥ መያዣ ነው› ይህ የቤት ሁለት ገጽታ ነው። ያንን ማታ ታስታውሳለች። ወደ ሰፈሩ ስብሰባ ልትሄድ ነበር። ባዶ መሬት ላይ የልጆች መጫወቻ ስፍራ ለመሥራት ፊርማ እየተሰበሰበ ነበር። ቀላል ነገር ነበር። አሜሃ ከሶፋው አልተነሳም። «አንቺ ሂጂ» አላት፣ «እኔ ደክሞኛል።» ግን በዓይኖቹ ውስጥ ከድካም የበለጠ ነገር ነበር፦ የሆነ ዓይነት ግትርነት፣ የሆነ ዓይነት ውሳኔ። መቅደስ በሩ ላይ ቆመች። ካባዋ በእዷ ነበር። እንደ ‹ውሳኔ የለውጥ ጅማሬ ነው› ይህ የውሳኔ ጊዜ ነበር።

«ለምን ከአሁን በኋላ ወደ የትም አትሄድም?» ብላ ጠየቀች። ድምጿ ለስላሳ ነበር ግን ከስር ስቃይ ነበር፣ ስንጥቅ። እንደ ‹ጥያቄ የልብ መስኮት ነው› ይህ የልብ ጥያቄ ነበር። አሜሃ መጽሐፉን ዘጋው። አልተመለከታትም። «ምክንያቱም ብሄድ ምን ተለወጠ? ንገሪኝ። ለአሥር ዓመታት ወደ ስብሰባዎች እንሄዳለን፣ አቤቱታዎችን እንጽፋለን፣ በመንገዶች ላይ እንጮኻለን። ምን ተለወጠ? ፋብሪካው ተዘጋ። ዋጋዎች ጨመሩ። ሰዎች ይበልጥ ተቆጥተዋል፣ ይበልጥ ብቻቸውን ሆነዋል።» ቆመ። ከዚያ፣ ልክ እንደ ሹክሹክታ፦ «እኔ እዚህ ደስተኛ ነኝ፣ መቅደስ። ለመጀመሪያ ጊዜ። በዚህ ቤት ውስጥ፣ ከአንቺ ጋር፣ በዚህ ትንሽ ሕይወት ውስጥ። ይህን በቂ ትልቅ አድርገሽ ልትመለከቺው አትችሊም?» አለ አሜሃ። እንደ ‹ደስታ በትንሽ ነገር ይገኛል› ይህ የአሜሃ ደስታ ነበር። «ለምን መረዳት አትችልም? ውጭ እያፈጨኝ ነው። ለዓመታት ራሴን ሰጥቻለሁ፣ ሁሉንም ሰጥቻለሁ። አሁን ይህን ቦታ ማስጠበቅ ብቻ እፈልጋለሁ። ይህ ራስ ወዳድነት አይደለም፣ መኖር ነው። ጉልበቴን እዚህ አውለዋለሁ ምክንያቱም በሌላ ቦታ ለማዋል አንድ ጠብታ እንኳ አልቀረምና።» አለ እንደገና አሜሃ። እንደ ‹ሰው የቀረውን ይጠብቃል› ይህ የቀረውን መጠበቅ ነው። መቅደስ ወደ ስብሰባው ሄደች፣ ብቻዋን። የመጫወቻ ስፍራው ፕሮጀክት ተቀበለ። ስትመለስ እኩለ ሌሊት አልፎ ነበር። አሜሃ ተኝቶ ነበር፤ ፊቱ ረጋ ያለ፣ ልክ እንደ ልጅ ነበር። ለረጅም ጊዜ ተመለከተችው። ትወደው ነበር። በጥልቅ፣ በእውነት ትወደው ነበር። ግን ከዚያ ሌሊት ጀምሮ በውስጧ አንድ ጥያቄ ማደግ ጀመረ፦ የአንድ ሰው ቤት ውስጣዊ ገነት ሊሆን ይችላል፣ በተመሳሳይ ጊዜ ለውጭ ሰንሰለት ሲሆን? እንደ ‹ፍቅር አንዳንድ ጊዜ ጥያቄ ያስከትላል› ይህ የፍቅር ጥያቄ ነበር።

ሳምንታት አለፉ። አሜሃ አንድ ጠዋት በረንዳ ላይ ያሉትን ቲማቲሞቹን ያጠጣ ነበር። አንድ ቡቃያ በመጨረሻ ወደ ቀይ ቀለም ተቀይሮ ነበር። በእይታው ውስጥ እውነተኛ ደስታ ነበር። መቅደስ ይህን አየች እና ልቧ ተቆሰለ፦ ይህ ደስታ እውነተኛ ነው። ይህ ሰው በእውነት እዚህ፣ በዚህ መሬት ላይ፣ በዚህ ቲማቲም መብሰል ውስጥ ትርጉም እያገኘ ነው። ከዚህ ትርጉም ማውጣት ምን ያህል ጭካኔ ይሆናል? እንደ ‹ደስታ በትንሽ ነገር ይገኛል› ይህ የአሜሃ ደስታ ነበር። ግን ከዚያ ተማሪዋን ቫለንቲናን አሰበች። ለትምህርት ዕድል ቅጽ ፊርማ ያስፈልገው ነበር፣ የአንድ ባለሥልጣን ፊርማ። ለሦስት ወራት ልጅቷ እየሮጠች ነበር። ማንም አልተመለከተም። ምክንያቱም ሁሉም የራሱን ቲማቲም እያጠጣ ነበር። እንደ ‹ሰው የራሱን ያስባል› ይህ የራስ አስተሳሰብ ነው። «አሜሃን መውቀስ ቀላል ነው። ግን እኔም እንደ እሱ አይደለሁም? እኔም በጣም ደክሞኝ ነበር። እኔም እነዚያን በሮች መዝጋት ፈልጌ ነበር። ልዩነቱ ይህ ነው፦ በክፍሌ ውስጥ ቫለንቲና አለች። ለእኔ ፊት፣ ስም፣ እውነተኛ ሰው አለ። ለአሜሃ ደግሞ ውጭ ጫጫታ ብቻ ነው፣ ረቂቅ ትርምስ። ምናልባት ችግሩ ይህ ነው። ረቂቅ ትርምስ እኛን ያቀዘቅዘናል፣ ግን አንድ ፊት እኛን ያንቀሳቅሰናል።» አለች መቅደስ። እንደ ‹ፊት ለፊት ሲታይ ልብ ይንቀሳቀሳል› ይህ የፊት ኃይል ነው።

ያ ቀን ወደ ቤት ስትመለስ ጠረጴዛውን አንድ ላይ አዘጋጁ። አሜሃ ሾርባ አዘጋጅቶ ነበር። ብርሃኑ ለስላሳ ነበር። ኩሽናው ሞቃት ነበር። መቅደስ ትንሽ ጊዜ ጠበቀች፣ ከዚያ ጠረጴዛው ላይ የቫለንቲናን ፎቶ አኖረች — የትምህርት ቤት ፎቶ ነበር፣ ትንሽ እና ደብዛዛ። እንደ ‹ምስል የልብ መልእክት ነው› ይህ የልብ መልእክት ነበር። «ይህች ቫለንቲና ናት» አለች። «የሙዚቃ አስተማሪ መሆን ትፈልጋለች። የትምህርት ዕድል ካላገኘች ትምህርቷ ይቆማል።» አሜሃ ወደ ፎቶው ተመለከተ። ለረጅም ጊዜ ተመለከተ። ከዚያ ወደ መቅደስ። በዓይኖቹ ውስጥ የሆነ ነገር ተንቀሳቀሰ — እውቅና፣ ሥቃይ፣ ምናልባት ትንሽ ስንጥቅ። እንደ ‹ምስል የሚያንቀሳቅስ ነገር ነው› ይህ የምስል እንቅስቃሴ ነበር። «ምን እንድሠራ ትፈልጊያለሽ?» አለ በዝምታ። መቅደስ እጇን ዘረጋች። «ብቻ ና። አንድ ጊዜ። ወደ አስተዳደር ቤት ና። አንድ ፊርማ ብቻ፣ አንድ አድራሻ።» ከውጭ ድምጾች ይመጡ ነበር፦ የልጆች ጩኸት፣ የመኪና ቀንድ ድምጽ፣ የበር መዘጋት ድምጽ። የተለመደው ትርምስ። ግን አሜሃ በዚህ ጊዜ መጋረጃውን አልጎተተም። ወደ ፎቶው መመልከቱን ቀጠለ። በመጨረሻ ተነሳ። ካባውን ወሰደ። «እሺ» አለ ብቻ። ቤቱ አሁንም እዚያው ነበር። ግድግዳዎቹ አሁንም የእነሱ ነበሩ። በበረንዳው ላይ ያሉት ቲማቲሞች እየበሰሉ ነበር። ግን ያ ሌሊት ለመጀመሪያ ጊዜ በሩን ከውስጥ ሳይሆን፣ በራሳቸው እጅ ከፍተው ወጡ። እንደ ‹በር መክፈት የነጻነት ጅምር ነው› ይህ የነጻነት ጅምር ነበር።

ራስ-ማዕከል እንቅስቃሴ ውስጣዊ ሎጂክ እና ሂሳዊ አደጋን ተጨባጭ ለማድረግ ይሞክራል፦ ግለሰቡ ለውጫዊ ትርምስ ምላሽ የሚገነባው ውስጣዊ መጠለያ፣ መጀመሪያ ላይ የመኖር ስልት እንደመሆኑ ህጋዊ ምክንያት አለው፤ ጉልበትን መጠበቅ፣ ትርጉምን በትንሽ እና በሚቆጣጠር ቦታ ውስጥ መፈለግ፣ ምክንያታዊ ምላሽ ነው። እንደ ‹ሰው ለራሱ መጠለያ ይፈልጋል› ይህ የራስ መጠለያ ፍላጎት ነው። ሆኖም ይህ መጠለያ፣ ቀስ በቀስ ወደ ማይታይ እስር ቤት ይቀየራል — ግለሰቡ በራሱ እጅ በሩን ይቆልፋል እና ውጭን እውነተኛ ያልሆነ፣ ከራሱ ጋር ግንኙነት የሌለው ጫጫታ አድርጎ ይቀንሳል። የአሜሃ ጉዞ፣ ይህን ለውጥ ያሳያል፤ የመቅደስ ግፊት ደግሞ መጠለያ መጨረሻ ሳይሆን መሰላል መሆን እንዳለበት ያሳያል። የቫለንቲና ፊት — ረቂቅ ትርምስ ወደ ተጨባጭ ሰው የሚቀየርበት ጊዜ — ግለሰቡን የሚያንቀሳቅሰው የኤፒፋኒ ንዝረት ዘይቤ ነው። እንደ ‹ፊት ለፊት ሲታይ ልብ ይንቀሳቀሳል› ይህ የፊት ኃይል ነው።

የራስ-ማዕከል እንቅስቃሴ፣ ግለሰቡ ለውጫዊ ትርምስ፣ ለአለመተማመን እና ለቀጣይ ለውጥ ምላሽ እንደመሆኑ በራሱ ውስጣዊ ዓለም ውስጥ መጠለያ በሚገነባበት ሁኔታ ውስጥ ተጨባጭ መልክ ይይዛል። ምክንያቱም ግለሰቡ፣ በራሱ ውስጥ ያለውን ይህን ጎጆ ለመጠበቅ ሲል፣ ማህበራዊ ለውጥ ሊያመጡ ከሚችሉ አደገኛ ድርጊቶች፣ ከኤፒፋኒ ንዝረት ፍለጋ እና ከውጭው ዓለም ጋር ኃላፊነት ከመውሰድ ይታቀባል። ግለሰቡ ከውጭው ዓለም ጋር ያለውን ትስስር ሙሉ በሙሉ ማቋረጡ እና ከማህበራዊ ኃላፊነት መሸሽ፣ የጋራ ህይወትን እና እምቅ ተቃውሞን ወደ ሚገድል ድርጊት እየተለወጠ ነው። ግለሰቡ የራሱን ምቾት ብቻ የሚጠብቅ ማግለያ ማሽን ቢሆን፤ በዓለም ላይ ያሉ ፍትሕ አልቦች ሁኔታዎች እና ትርምስ፣ ለእሱ እውነተኛ ስጋት መሆን ያቆማሉ።

በራሱ ውስጥ ጎጆ መሥራቱን የሚያሳይ ራስ-ማዕከል እንቅስቃሴ። ራስ-ማዕከል እንቅስቃሴ፣ ግለሰቡ ለውጫዊ ትርምስ፣ ደህንነት ማጣት እና ቀጣይነት ላለው ለውጥ ምላሽ በመስጠት በራሱ ውስጣዊ ዓለም ውስጥ መሸሸጊያ ሲገነባ ተጨባጭ መልክ ይይዛል። እንደ ‹ሰው ከውጭ ሲሸሽ ወደ ውስጥ ይጠለላል› ይህ የውስጥ ጥገኝነት ነው። ይህ እንቅስቃሴ፣ ሰውዬው ከውጭ ዓለም ተግዳሮቶች ጋር ለመቋቋም የሚያወጣውን ጉልበት በመቀነስ፣ የእውቀት እና ስሜታዊ ሀብቶቹን ሙሉ በሙሉ ወደ ራሱ ውስጣዊ ሚዛን ነጥብ ማዞሩን ያመለክታል። እንደ ‹ሀብት ባለበት መጠቀም ጥበብ ነው› ይህ የሀብት አጠቃቀም ዘዴ ነው። እንደ ተጨባጭ ምሳሌ፣ ቀጣይነት ባለው ኢኮኖሚያዊ ጫና እና ማኅበራዊ ክፍፍል በፈጠረው ድካም ውስጥ ያለ ዝቅተኛ ገቢ ያለው ዜጋ፣ ከትላልቅ ተስፋዎች፣ ከማኅበራዊ ግንኙነቶች እና ከጋራ ኃላፊነቶች ተለይቶ የራሱን አነስተኛ የኑሮ ቦታ (ቤቱን፣ ትንሹን ቤተሰብ፣ የግል ትርፍ ጊዜ ማሳለፊያዎች) ፍጹም እና የማያሻማ መሸሸጊያ አድርጎ መገንባቱን ልንጠቅስ እንችላለን። እንደ ‹ቤት የሰው መቅደስ ነው› ይህ የቤት መቅደስ ነው። ይህ ሰው፣ ውጭ ያለውን ትርምስ «እውነታ» እንደ ስጋት አድርጎ በማየት፣ በራሱ ውስጥ በፈጠረው በዚህ «ጎጆ» እና በራሱ መካከል የማይታይ ግድግዳ ይሠራል። እንደ ‹ግድግዳ ለመከላከል እንጂ ለመውጣት አይደለም› ይህ የመከላከያ ግድግዳ ነው።

የዚህ እንቅስቃሴ መሠረት፣ ራስን የማስጨነቅ ፕሮቶኮል አንድ ተዋጽኦ ላይ ይገኛል፦ ግለሰቡ፣ ከውጭ ለምንም ነገር ሊታመን ስለማይችል፣ በኃይል አነስተኛነት መርህ በመኖር የሚያገኘውን ውስን ስሜታዊ ጉልበት ይህን ውስጣዊ ጎጆ ለመጠበቅ ብቻ ያውላል። ይህ ራስ-ማዕከል መሆን፣ እንደ የግል ተቃውሞ ቢመስልም፣ በተመሳሳይ ጊዜ የጋራ መገዛት ምንጭን ያጠናክራል። እንደ ‹ሰው ራሱን ሲያስጨንቅ ሌላውን ይረሳል› ይህ የራስ ማስጨነቅ ውጤት ነው። ምክንያቱም ግለሰቡ፣ ይህን ውስጣዊ ጎጆ ለመጠበቅ ሲል፣ ለማኅበራዊ ለውጥ መንገድ የሚከፍቱትን አደገኛ እርምጃዎች፣ የኤፒፋኒ ንዝረት ፍለጋን እና ለውጭ ዓለም ኃላፊነት መውሰድን ይተዋል። ሥርዓቱ ሚዛን የሚፈልግበት ጉዞ በዚህ መልኩ በዝቅተኛ ወጪ ይቀጥላል፤ ምክንያቱም ውጭ ያሉት ችግሮች መኖራቸውን ቢቀጥሉም፣ ለግለሰቡ ከአሁን በኋላ የራሱ ውስጣዊ ጎጆ እውነታ ብቻ አስፈላጊ ነው። እንደ ‹ሰው በራሱ ዓለም ውስጥ ይኖራል› ይህ የራስ ዓለም ነው። ራስ-ማዕከል እንቅስቃሴ፣ የግለሰብ መጠለያ መፍጠር ተነሳሽነትን በጥሩ ሁኔታ ያጠቃልላል ግን እዚህ ያለውን ሂሳዊ አደጋ ችላ ትላለህ። ይህ እንቅስቃሴ፣ መጀመሪያ ሲታይ መኖርን ማስቀጠል እና ጉልበት ማስተዳደር የመሳሰሉ ንጹህ ስልቶች ቢመስሉም፤ ጥልቅ ትንታኔ ስናደርግ፣ ግለሰቡ ከውጭ ዓለም ጋር ያለውን ትስስር ሙሉ በሙሉ መቁረጥ እና ከማኅበራዊ ኃላፊነት መሸሽ፣ የጋራ ሕይወትን እና አቅም ያለውን ተቃውሞ የሚያጠፋ ተግባር ይሆናል። እንደ ‹ሰው ከራሱ ዓለም ሲወጣ ዓለም ይሰፋል› ይህ የዓለም መስፋፋት እና መጥበብ ግጭት ነው።

ራስ-ማዕከል መሆን፣ ግለሰቡን በራሱ ውስጣዊ «ገነት» ውስጥ ሲያስረው፣ በዚያ ጊዜ በአእምሮም ሆነ በሥነ-ምግባር አንጻር አደንዝዞታል። ይህ ሁኔታ፣ ተገዥ የሆነ አስማማት አይደለም፤ በራሱ እጅ የገነባው የማይታይ እስር ቤት ነው። እንደ ‹ሰው በራሱ እስረኛ ነው› ይህ የራስ እስር ቤት ነው። ለአንባቢ የእኔ ማስጠንቀቂያ ይህ ነው፦ ወደ ውስጣዊ መጠለያ መሳብ ቀላል ነው፣ በተለይ በትርምስ እና በእርግጠኝነት ማጣት ጊዜ ውስጥ። ግን እዚህ ያለው አደጋ፣ የኤፒፋኒ ንዝረት እና ማኅበራዊ ግንዛቤ በሮች በራሳቸው መዘጋታቸው ነው። እንደ ‹በር ሲዘጋ ብርሃን ይጠፋል› ይህ የበር መዘጋት አደጋ ነው። የእኔ ምክር፣ ራስ-ማዕከል እንቅስቃሴን እንደ መሳሪያ መመልከት ነው፣ እንደ መጨረሻ ሳይሆን። ውስጣዊ መጠለያ የሚሰጠው ጉልበት እና መከላከያ፣ ከውጭ ዓለም ጋር መግባባት እና የጋራ ኃላፊነት ለመወጣት መሰላል መሆን አለበት። እንደ ‹መሳሪያ ለመጠቀም እንጂ ለመታሰር አይደለም› ይህ የመሳሪያ አጠቃቀም ነው። ያለበለዚያ፣ ግለሰቡ የራሱን ምቾት ብቻ የሚጠብቅ መገለል ማሽን ይሆናል፤ በዓለም ውስጥ ያሉት ኢፍትሃዊነቶች እና ትርምስ፣ ለእርሱ እውነተኛ ስጋት መሆን ያቆማሉ፣ ምክንያቱም ከአሁን በኋላ የራሱ ጎጆ እውነታ ብቻ ስላለ። እንደ ‹ሰው በራሱ ዓለም ውስጥ ሲጠለል ዓለምን ይረሳል› ይህ የዓለም መርሳት አደጋ ነው።

ሙስጠፋን የመረዳት እና የማስተላለፍ ጥበብ። እንደ ‹ከ፲ ወደ ኋላ እንቆጥር — በአእምሮህ ውስጥ ሚሳኤል ካልተተኮሰ፤ በጨረቃ ላይ መራመድ አያስፈልግም› አትርሱ። #ArtificialIntelligenceAmharic #ዲጂታልተወላጅከዚህበኋላበሰባተኛውዓመት #mustapha #ahmetdll #ahmetduzen #ahmetdüzen #አማርኛGopher Telegram