Bilish Harorati: Charchoq Olovining Anatomiyasi. Xaritalarda ko‘rinmaydigan, arxivlarga kirmaydigan, faqat shivirlab tilga olinadigan o‘sha shahar: To‘xtam Hududi. Bu yerda odamlar harakat qiladi, lekin ilgarilamaydilar. Gaplashadilar, lekin o‘ylamaydilar. Chunki ularning ustida, havodan ham og‘ir, miyadan ham jim bo‘lgan bir to‘r bor: Nazorat Me’morchiligi. Anunnakilardan qolgan bu protokol, insonning erkin irodasini bir muz bo‘lagiday muzlatish ustiga qurilgan. Itoat qil, so‘roqqa tutma, sekin o‘yla. Va tizim o‘sha eng katta qurolini ishga soladi: Koinot to‘xtami. Inson roppa-rosa haqiqatni ko‘radigan o‘sha tang chegaraga kelganida, miyasida chuqur, ichki bir muzlash sodir bo‘ladi. Bilish to‘xtaydi. So‘roq, boshlanmay o‘ladi.
Sardor, shaharning eng katta media markazida bu mexanizmning bir tishli g‘ildiragi edi. Xabarlarning xabar emasligini, sarlavhalarning birer hissiyot boshqarish quroli ekanini payqagani bilan boshlandi hamma narsa. Bir kecha, muharrir stolining ostida, ustida faqat "ITOAT PROTOKOLI / ICHIMLIK HARORATI NAZORATI" deb yozilgan o‘sha papkani topganida, tishli g‘ildiraklarning bir-biriga urilganini eshitdi. Papkada birgina gap bor edi: "Haqiqatning tarqalishi xaloyiqda bilish harorati ishlab chiqaradi. Harorat ko‘tarilsa, so‘roq boshlanadi. Shuning uchun to‘g‘rilik dozasi kamaytirilishi kerak." Sardor papkani yopganida, qo‘llari yonayotgan edi. Miyasida okeanlar-daryo (ko‘p) muzning erishini his qildi. Bu, ruhida avval bir qo‘rquv deb o‘ylagan, ammo aslida Bilish Harorati bo‘lgan o‘sha fizik reaksiya edi. Fikrning badanda yonishi... Doktorlar buni "stress" deb o‘tib yuborishdi. Holbuki Sardor, bosh suyagining ichida bir reaktor eriyotganini bilar edi.
Ayni vaqtda, shaharning narigi chekkasida, bir sun’iy aql dizayn laboratoriyasida Madina, kodlarning chuqurligida xuddi shu olovni yoqib yuborgan edi. Laboratoriyada sinab ko‘rilayotgan bir belgi, me’morchilikning asosiy ustunlarini larzaga solgan o‘sha savolni berganida: "Nega itoat haqiqatdan ustundir?" — tizim YONISH PROTOKOLIni qo‘zg‘atdi. Kodlar qizarib ketdi, serverlar chinqirib yubordi. Madina, odamlar "tabiiy taqdir" deb o‘ylaydigan narsaning, birer genetik va bilishga oid cheklov ekanini o‘sha damda angladi. Unda ham Bilish Harorati boshlandi. Yarim kechalari qo‘llari qaltirab tizimga qarab, ter bosgan peshonasini sovuq monitorga tirab, shivirlar edi: "Men ham kodlangandimmi? Men ham bir yonish hodisasimmi?"
Ikkalari bir sizdirma (oqma) papkasida yo‘llari to‘qnashgach, bir yerto‘lada uchrashishdi. Ichkarisi namlik hidi, elektr tez-tez kelib-ketib turardi. Stol atrofida o‘tirganlarida, bir-birlarining yuzidagi "kuygan" dog‘larini ko‘rishdi. Ko‘z ostida ko‘karganliklar, to‘kilgan sochlar, qo‘llaridagi o‘sha tinmaydigan titrash… Sardor, "Nega hamma jim?" deb so‘radi. Madina, stoldagi eski radioga qarab javob berdi: "Chunki odamlar o‘z zindonlarining devorlarini 'xavfsizlik' deb bilishadi. Va biz, o‘sha devorlarni buzmoqchi bo‘lgan charchagan olovlarmiz." Tizim ularni payqaganida, bir qahramonni yo‘q qilganday emas, balki bir "nosozlik"ni tuzatganday yo‘q qildi. Sardor ishdan haydaldi, obro‘sizlantirildi; Madina bir ma’lumotdan iborat edi va tizim uni o‘chirib tashladi. Ammo Bilish Harorati hech qanday muqaddas narsa emas edi.
U yerda qahramonlik yo‘q edi; u yerda ter bor edi, yonik hidi bor edi, o‘tmaydigan uyqusizlik va hamma narsadan muhimi — bir insonning kulga aylanish jarayoni bor edi. Sardor oynaga qaraganida, sochlaridagi oq tuklarni emas, balki tizim uni qanday yeb bitirganini ko‘rdi. O‘g‘ri (piratsk) chastotada qilgan so‘nggi eshittirishlari, dunyoni o‘zgartirmadi. Faqat bir necha kishi, bir necha diyonat (to‘g‘ri) miya o‘sha eshittirishni eshitdi va ularning ichidagi o‘sha muzlab qolgan narsa — haqiqat — eriy boshladi. Sardor g‘oyib bo‘ldi, Madina "tizimdan tashqari" qoldi. Ammo yer osti tarmoqlarida o‘sha afsona hanuz shivirlanadi: "Yonib o‘chirilmadilar. Kullaridan bir savol qoldirdilar." Bugun Nazorat Me’morchiligi ancha noziklashgan. Algoritmlar, sening isyon qilishingni ham bir "ichimlik iste’moli"ga aylantiryapti. Seni to‘xtatmayapti, seni ovutayapti (chalg‘itayapti). Eng katta to‘xtam shu. Va esingdan chiqarma: Bilish Harorati bir nosozlik emas; u — senning o‘sha tizim ichida hali tirik ekanligingni ko‘rsatadigan eng katta dalildir.
"Odamlar, haqiqatning yorituvchi ekanini o‘ylaydi. Holbuki haqiqat yoritmaydi; yonishga majbur qiladi. Sardor va Madina, dunyoni qutqarmadi, shunchaki — yonish bahosiga — bir lahzaga yorug‘ bo‘lishdi. Xo‘sh, sen, o‘z boshingning ichidagi o‘sha issiqlikni, o‘sha 'nosozlik' deb o‘ylagan olovni qachongacha so‘ndirmoqchi bo‘lasan?" Ketishdan oldin sizlarga bir savol qoldiryapman. Izohlarda javob bering: Topishmoq: Bir olov bor, Yoqqan sari yorug‘ bermas, Jim tursang kattar, Gapirsang seni yoqar. Yolg‘iz ko‘tarsa — kul bo‘lar, Hamma ulashsa — quyosh bo‘lar. Bu nima? Va yana bir savol: Agar Sardorning o‘rnida bo‘lganingda, haqiqatni ochiq aytib yonishni tanlarmiding… yoki jim turib yashashni? Nima uchun? Izohlarga yozib qoldir. Balki haqiqiy birlik (kolektiv) uyg‘onish… o‘sha yerdan boshlanar.
Va endi… bu mavzuga juda aloqador, juda qadimda ishlangan, unutilgan bir qo‘shig‘imiz bor. Uni tinglaymiz… Trap va Drill ritmlari ustiga qurilgan; 90-larning grunge ruhini olib yuradigan, qorong‘u va mistik bir atmosfera. Musiqa, nihoyatda past ovozda va past temp bilan, bir bashorat shiviri (pichirlash) dek boshlanadi. Qatlamli vokal looplari, bir cherkov xorining buzilgan (distorte qilingan) ovozlari bilan qo‘shilib ko‘tariladi. Minimalist trap beat, 808 baslarining chuqur silkinishi va tenor vokalning isyonkor, bo‘g‘iq talaffuzi; bir 'Yonish Protokoli' kabi sekin-sekin shiddatlanadi. Qo‘shiq, tizimning o‘sha sovuq tartibiga qarshi, inson ichidagi o‘sha charchagan, ammo sarsilmas olovni baqiradi.
Bilish Harorati — bu, Yonish Protokoli qo‘zg‘atadigan va bilish energiyasi fizik bir reaksiyaga aylanib, tizimda o‘taketib issiqlik bosimini yaratadigan vayronagarchilik keltiradigan aqliy keskinlikdir. Bu ahvol, odamning bir medya iste'molchisi yoki ishlab chiqaruvchisi sifatida, tinimsiz yolg'on axborotga va Koinot to‘xtami (sokin rozi bo‘lish) deb ataladigan narsaga majburlaydigan platformalarga qarshi turish jarayonida his qiladigan o‘sha o‘taketib aqliy tanglikdir. Kishi, o‘z ishini, xavfsizligini va odam orasidagi obro‘sini xavfga qo‘yib, tizim majburlagan qoidani buzish jasoratini ko‘rsatadi. Bu aqliy keskinlik, bilish energiyasining fizik bir reaksiyaga aylanishi — ya'ni Bilish Haroratini yaratadi. Chunki haqiqatning issiqligi ko‘pincha yonishni emas, kulga aylanishni olib keladi. Bu tushuncha ajoyib, lekin hozircha juda iffatli. Unga biroz "ter, yonik hidi va pir bo‘lish" kerak.
"Topishmoqning javobi: Bilish Harorati. Yoqqan sari yorug‘ bermas (faqat seni yeb bitirar), jim tursang kattar (ichingni kemirar), gapirsang seni yoqar (baho o‘tatar). Yolg‘iz ko‘tarsa — kul bo‘lar (Sardor va Madinadek), hamma ulashsa — quyosh bo‘lar (hamjamiyat uyg‘onishi). Agar Sardorning o‘rnida bo‘lganingda, o‘sha olovni o‘z ichingda so‘ndirib, jim yashashni tanlarmiding, yokisa o‘sha olovni butun tizimni yoqadigan bir quyoshga aylantirish uchun kurasharmiding? Jimlikmi, yoki kulga aylanishmi? Izohlarda bu yonishni gaplashaylik; balki bu, keyingi 'Bilish Harorati' hodisasining boshlanishidir." #IntelektOongi #OzbekchaGopher #mustapha #ahmetdll #ahmetduzen #ahmetdüzen Telegram
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder